Asset Publisher Asset Publisher

Ochrona lasu

Wiedza o procesach zachodzących w przyrodzie i kontrola stanu środowiska leśnego pozwalają leśnikom na wczesną diagnozę zagrożeń, mogących wpłynąć negatywnie na stan lasu. Każdego roku podejmują oni działania mające na celu zachowanie trwałości lasu i zwiększenie jego naturalnej odporności na czynniki szkodotwórcze.

 

Ochrona lasu (w ogromnym skrócie) polega ona na prognozowaniu, kontroli , zapobieganiu, wyborze metod i ograniczaniu niekorzystnych zjawisk zagrażających trwałości ekosystemów leśnych. Te niekorzystne zjawiska to czynniki :

 

·        biotyczne: nicienie, roztocza, owady (najważniejsza grupa szkodników leśnych), gryzonie, zwierzyna płowa, itp.

·        abiotyczne: wiatry, okiść , powodzie, pożary, zbyt niska lub zbyt wysoka temperatura, nadmierna insolacja itp.

·        antropogeniczne: imisje przemysłowe, zapylenie, zasolenie gleb, itp.

 

Powierzchnie leśne na obu obrębach leśnych z racji znacząco odmiennych uwarunkowań glebowych, siedliskowych i wodnych, znacząco różnią się „podatnością" na szkodliwe wpływy tych czynników.

Środkowa i północno-środkowa część obrębu Ławszowa, a także południowa i środkowa część obrębu Świętoszów z racji występowania ubogich siedlisk o skrajnie niskim poziomie wód gruntowych i opadach na poziomie 400 – 450 mm rocznie, charakteryzuje się mało zróżnicowaniem gatunkowym zarówno drzewostanów jak i niższych pięter roślinności. W znacznym procencie brakiem jakiegokolwiek runa leśnego. Drzewostany te wykazują większą podatność na szkodliwy wpływ czynników biotycznych i abiotycznych.

Nieliczne drzewostany Nadleśnictwa występujące na żyźniejszych i bardziej uwilgotnionych siedliskach, charakteryzują się większą „odpornością na te czynniki" jednocześnie będąc bardziej podatnym na szkody od wiatru  które  okresowo są dość znaczne.

CZYNNIKI BIOTYCZNE

SZKODNIKI KORZENI

Do najważniejszych szkodników korzeni drzew leśnych należą pędraki chrabąszczy. Na terenie nadleśnictwa stanowią lokalne zagrożenie, a szkody przez nie powodowane ograniczają się do Szkółki Leśnej Lubiechów oraz gruntów nieleśnych przeznaczonych do zalesienia. Na pozostałych gruntach nie stwierdzono występowania szkodników glebowych.

SZKODNIKI UPRAW

Do najgroźniejszych szkodników upraw występujących na terenie nadleśnictwa należy szeliniak sosnowiec, którego pojaw obserwowano na uprawach zakładanych na terenach poligonowych. Jego występowanie uzależnione jest od warunków pogodowych w czasie rójki. W celu stwierdzenia ich występowania stosuje się monitorowanie populacji za pomocą dołków chwytnych (dołek z chrustem).

SZKODNIKI MŁODNIKÓW

Ze strony tej grupy szkodników zagrożenie istnieje na ubogich terenach poligonowych. Z potencjalnie zagrażających lasom nadleśnictwa wymienić należy choinka szarego, sieciecha niegłębka i smolika znaczonego. Ostatnimi laty obserwuje się występowanie borecznika rudego.

 

 

SZKODNIKI PIERWOTNE STARSZYCH DRZEWOSTANÓW

Corocznie Nadleśnictwo prowadzi monitoring występowania szkodników pierwotnych sosny (jesienne poszukiwania szkodników pierwotnych sosny, kontrola występowania brudnicy mniszki, odłowy na opaskach lepowych). Do najważniejszych szkodników należą: brudnica mniszka, barczatka sosnówka, poproch cetyniak, strzygonia choinówka, siwotek borowiec, osnuja gwiaździsta i boreczniki.

 

Na terenie Nadleśnictwa problemem było i jest cykliczne zagrożenie drzewostanów sosnowych gradacjami (czyli masowym występowaniem) ze strony brudnicy mniszki, której liczebność ograniczono stosując głównie preparaty biologiczne z użyciem metody lotniczej. Opryski przeprowadzono w roku 1994, 2001, 2003 i 2004, na łączną powierzchnię ponad 11 000 ha.

 

SZKODNIKI WTÓRNE

 

Szkodniki wtórne to owady głównie uszkadzające drewno, atakują drzewa osłabione już innymi czynnikami. Największe znaczenie na terenie Nadleśnictwa Świętoszów mają: cetyniec większy, drwalnik paskowany oraz przypłaszczek granatek. Ograniczanie ich populacji polega głównie na usuwaniu i wywozie drzew przez nie opanowanych. Stosuje się także wykładanie pułapek klasycznych - głównie w odniesieniu do cetyńca. Monitoring występowania szkodników wtórnych prowadzi się na pułapkach feromonowych. Wspomagająco rozwiesza się i czyści budki lęgowe dla ptaków, a zimą prowadzi się ich dokarmianie.

 

Pozyskanie drewna z przyczyn sanitarnych w latach 2005-2013:

Lp.

Wyszczególnienie

2005

2006

2007

2008

2009

2010

2011

2012

2013

Razem

1.

Pozyskanie grubizny tys. m3

48,0

57,0

53,5

50,5

53,0

47,0

49,9

48,9

47,5

455,3

2.

W tym: z przyczyn sanitarnych tys. m3

3,0

2,9

18,2

3,5

1,8

0,4

0,9

1,9

1,8

34,4

3.

Udział %

6,3

5,1

34,0

6,9

3,4

0,9

1,8

3,9

3,8

7,6

 

 

ZAGROŻENIE ZE STRONY ZWIERZYNY

 

Najistotniejszym czynnikiem szkodliwym w Nadleśnictwie jest zwierzyna. Dominującym sprawcą jest jeleń. Szkody dotyczą głównie zgryzania sadzonek, spałowania (uszkadzania kory) drzew.

 

Nadleśnictwo minimalizuje wyrządzanie szkód poprzez:

a)         Prawidłowe zagospodarowanie obwodów łowieckich

b)         Modyfikację zabiegów hodowlanych pod kątem ewentualnych uszkodzeń przez zwierzynę

c)         Wykładanie drzew zgryzowych

d)         Zabezpieczanie upraw mechanicznie – grodzenia (siatką leśną)

e)         Zabezpieczanie upraw i młodników chemicznie – repelenty (środki odstraszające)

 

Powierzchnia drzewostanów uszkodzonych przez zwierzynę:

 

 

 

SZKODY OD GRZYBÓW PATOGENICZNYCH

 

Szkody od grzybów patogenicznych - występujące na terenie nadleśnictwa są niewielkie.

W szkółkach leśnych największe szkody powoduje zgorzel siewek, mączniak dębu, osutka sosny oraz rdze. W uprawach sosnowych oraz starszych drzewostanach zagrożenie może stanowić osutka sosny. W uprawach dębowych lub z udziałem dębu, szkody może spowodować mączniak dębu.

Na terenie Nadleśnictwa stwierdzono występowanie opieńki oraz huby korzeni. W celu zapobiegania występowania tych patogenów Nadleśnictwo stosuje zabezpieczanie na gruntach porolnych pniaków po ściętych drzewach biopreparatem opartym na grzybie Phlebia gigantea.

 

CZYNNIKI ABIOTYCZNE

 

USZKODZENIA OD WIATRU

 

Mają głownie charakter uszkodzeń mechanicznych (obłamywanie gałęzi, naruszenie systemu korzeniowego, pęknięcia strzał, wiatrołomy, wiatrowały). Najbardziej narażone na szkodliwe działanie wiatru są drzewostany przerzedzone, jednogatunkowe, zaniedbane pod względem pielęgnacyjnym. Na powstawanie szkód od wiatru w szczególny sposób narażone są drzewostany porażone przez opieńkę i hubę korzeni oraz intensywnie spałowane przez zwierzynę.

 

Na terenie Nadleśnictwa największe szkody wystąpiły w

- 1997 roku w L-ctwach : Nowoszów i Jeziornik – ok. 2 000 m3 uszkodzonego drewna;

- 2002 i 2003 roku w L-ctwach : Nowoszów, Jeziornik, Lubiechów, Sieraków i Rudawica – ok. 10 000 m3 uszkodzonego drewna;

- 2007 roku (huragan "Cyryl") -  17 000 m3 uszkodzonego drewna, co przekładało się na około 90 000 sztuk połamanych i wywróconych drzew.

 

ZAGROŻENIE ZE STRONY ZANIECZYSZCZEŃ PRZEMYSŁOWYCH

 

Lasy nadleśnictwa zostały zaliczone do:

I strefy – słabych uszkodzeń przemysłowych,

II strefy – średnich uszkodzeń przemysłowych.

 

Przeciwdziałanie tego typu uszkodzeniom leży poza kompetencjami LP. Możliwe jest jedynie konsekwentnie realizowana przebudowa drzewostanów, mających na celu dostosowanie składu gatunkowego do pożądanego na danych typach siedliskowych lasu oraz zwiększenie odporności biologicznej drzewostanu. W tym celu przebudowywuje się lite drzewostanu iglaste, oraz w zakładanych uprawach wprowadza  20 % udział gatunków liściastych.

 

ZAGROŻENIE OD POŻARÓW

 

Dużym zagrożeniem dla trwałości drzewostanów Nadleśnictwa są również pożary leśne. Niebezpieczeństwo ich powstania wzmaga militarne użytkowanie tych obszarów.